Ο θρύλος του Μεγάλου Ιεροεξεταστή είναι ένα κεφάλαιο από τους «Αδελφούς Καραμάζωφ» του Ντοστογιέφσκη. Ο πυρήνας του μύθου είναι διαχρονικός. Αναφέρεται σε κάθε είδος και μορφή εξουσίας. Πρόκειται για μιαν εκπληκτική ανατομία της ανθρώπινης προσωπικότητας -τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο- όσον αφορά το ερώτημα «εξουσία ή ελευθερία;»