Συνέντευξη
H Aγγελική Παπούλια μας ξεναγεί στον κόσμο του Αrcadia
Ερχόμενη η Αγγελική στο καφέ που είχαμε δώσει ραντεβού για να μιλήσουμε η πρώτη ερώτηση που της έκανα ήταν αν είναι πράγματι εκείνη. Ήταν τόσο μεγάλη η χαρά αλλά και η προσμονή ετών για να μιλήσω μαζί της που η τύχη το έφερε να συζητήσουμε για μία απ' τις καλύτερες ελληνικές ταινίες των τελευταίων ετών..
Περίμενες όταν ξεκίνησε να προβάλλεται η ταινία αυτή την θετική ανταπόκριση από κοινό και κριτικούς;
Θυμάμαι ότι αναρωτιόμουν ποιά θα ήταν η αποδοχή της ταινίας. Δεν ήμουν καθόλου σίγουρη, δεν ήξερα αν το κοινό θα ανταποκριθεί, αν θα συγκινηθεί, αν θα μπορέσει να συνδεθεί με την ταινία. Γιατί μιλάμε για μία ιδιαίτερη ταινία με την έννοια ότι με κάποιο τρόπο πρέπει να μπεις κάπως να πας μαζί της και να αποδεχθείς αυτόν το κόσμο που σου προτείνει. Οπότε πραγματικά δεν είχα ιδέα. Αργότερα όταν είδα την αποδοχή της χάρηκα γιατί ήταν δύσκολες οι συνθήκες γυρισμάτων με μία ιστορία που ουσιαστικά προσπαθεί να συνδέσει δύό κόσμους το οποίο δεν είναι καθόλου εύκολο και απλό. Ομως καταφέρνει να συνδέσει το φυσικό με το μεταφυσικό, το φαντασιακό με το ρεαλιστικό, τους νεκρούς με τους ζωντανούς και το κοινό επικοινώνησε. Για εμένα αυτό είναι μεγάλη χαρά και έκπληξη.
Όταν ο Γιώργος σου μίλησε για την ταινία και το σενάριο πώς αντέδρασες;
Μου άρεσε πάρα πολύ. Στην αρχή μου έδωσε το σενάριο και το διάβασα, το βρήκα φοβερό. Θεωρώ ότι ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας της ταινίας οφείλεται στο καλογραμμένο σενάριο της. Ένα σενάριο που οποιαδήποτε απορία μπορεί να έχει κάποιος διαβάζοντας, την δικαιολογεί και την λύνει. Έχει απαντήσεις για όλες τις λεπτομέρειες που προκύπτουν. Το σενάριο δημιουργεί και διατυπώνει τον κόσμο των νεκρών μ' έναν πάρα πολύ λεπτομερειακό και ουσιαστικό τρόπο κλείνοντας όλες τις ενδεχόμενες ερωτήσεις ή απορίες και συναισθηματικά και πρακτικά. Πιστεύω ότι είναι πολύ ολοκληρωμένο. Οπότε αφου το διάβασα ήθελα κατευθείαν να παίξω στην ταινία. Μου αρέσει όταν το σινεμά θέτει τέτοιου είδος ερωτήματα. Είναι απαραίτητο.
Υπάρχουν στιγμές που εμείς σαν ζωντανοί βασανίζουμε τους νεκρούς κρατώντας τους στη ζωή με τη σκέψη μας;
Η ταινία αυτό διαπραγματεύεται, ότι οι ζωντανοί δεν αφήνουν τους νεκρούς να φύγουν, να ξεκουραστούν και να ζήσουν εκεί που ζούνε. Υπάρχει ένα στοίχειωμα το οποίο είναι δύσκολο να το αποτινάξει κάποιος. Είτε ζωντανός είτε πεθαμένος. Είναι κάτι σχεδόν εμμονικό. Η απώλεια σε ταράζει αρκετά και σε στοιχειώνει. Είσαι εμμονικά κολλημένος σε αυτήν.
Πώς ήταν για εσένα να ερμηνεύεις την Κατερίνα, ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες;
Στην αρχή ξεκινήσαμε με τον Γιώργο να ψάχνουμε στις πρόβες τί σημαίνει ότι η Κατερίνα δεν είναι ζωντανή. Αναρωτιόμασταν πώς μπορεί να είναι αυτή η γυναίκα, πώς συμπεριφέρεται, πώς υπάρχει αφού δεν υπάρχει. Αυτό ήταν το πολύπλοκο. Κάνοντας πρόβες και δοκιμάζοντας διάφορα, καταλήξαμε σ' αυτό που καταλήγει η ταινία ουσιαστικά και που είναι και η οπτική της. Ότι ο κόσμος των ζωντανών με τον κόσμο των πεθαμένων βρίσκονται δίπλα - δίπλα συνυπάρχουν και είναι και οι δύο " πραγματικοί". Άρα όσο πραγματικός είναι ο ζωντανός ο Γιάννης, τόσο πραγματική είναι και η Κατερίνα. Οπότε αποφασίσαμε να μην υπάρχει κάποιο στοιχείο νεκρής με ό,τι μπορεί να συνεπάγεται η λέξη νεκρή. Αλλά να τονίσουμε πώς μια νεκρή είναι τόσο ανθρώπινη όσο μπορεί να είναι και ένας ζωντανός. Επίσης φτάσαμε και σ' ένα σημείο να αναρωτιόμαστε μήπως οι πεθαμένοι είναι πιο ζωντανοί απ' τους ζωντανούς και οι ζωντανοί έχουν απονεκρωθεί και είναι σαν ζόμπι που απλά κινούνται στην καθημερινότητα αποβλακωμένοι. Μετά αναρωτηθηκαμε πώς υπάρχει η Κατερίνα μαζί με τον Γιάννη που ουσιαστικά είναι όλη την ώρα μαζί στην ταινία αλλά δεν μιλάνε ποτέ, υπάρχουν μαζί αλλά αυτός ποτέ δεν την βλέπει παρ' όλο που εκείνη προσπάθεί να κάνει αισθητή την παρουσία της με οποιονδήποτε τρόπο. Προσπαθήσαμε συνεχώς να βρούμε πώς αυτοί οι δύο χαρακτήρες επικοινωνούν παρ' όλο που δεν επικοινωνούν λεκτικά.
Σχολίασε μου αυτό το μείγμα μεταφυσικού- φυσικού και ρεαλισμού με φαντασία που συνυπάρχουν;
Το ότι αυτοί οι δύο κόσμοι είναι παράλληλοι και τελείως ισότιμοι είναι κάτι που συζητήσαμε πάρα πολύ στις πρόβες. Όσο πραγματικός είναι ο κόσμος των ζωντανών τόσο είναι και ο κόσμος των πεθαμένων.Απλά έχει κάποιους ιδιαίτερους κανόνες τους οποίους τους καταλαβαίνεις στην ταινία γιατί συνεχώς σε βάζει και σου δείχνει τί συμβαίνει. Η Κατερίνα επειδή είναι νέα σ' αυτό το κόσμο πρέπει να μάθει αυτούς τους κανόνες και αυτό τον νέο κόσμο. Μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρον ότι μαθαίνει τόσο γρήγορα αυτούς τους κανόνες και προχωράει. Είναι δύο χαρακτήρες οι οποίοι προχωράνε ο καθένας με άλλο ζητούμενο αλλά τελικά αφού ειδωθούν έστω για τόσο λίγο μπορούνε να αποχωριστούν. Σαν να έπρεπε να κάνουν πάλι ένα ολόκληρο ταξίδι για να ξαναβρεθούν. Αυτό το ταξίδι έχει όλα αυτά που ανέφερες. Έχει επίσης αισθαντικότητα αλλά και μυστήριο.
Πιστεύεις στο μεταφυσικό;
Θεωρώ ότι η πραγματικότητα δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε γύρω μας. Υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα τα οποία δεν βλέπουμε και δεν τα αντιλαμβανόμαστε. Είχα πάντοτε και έχω τέτοιου είδους αναζητήσεις για το τί συμβαίνει όταν πεθαίνουμε και τί σημαίνει αυτό.
Πώς διαχειρίζεσαι την απουσία;
Υπάρχουν περίοδοι που θεωρώ ότι όταν φύγει κάποιος κάτι τελείωσε οπότε πενθώ. Αλλά ταυτόχρονα υπάρχουν μεγάλα διαστήματα όπου θεωρώ ότι τίποτα δεν τελειώνει. Ακόμα και αν φύγει κάποιος πρακτικά δεν έχει φύγει αλλά η σχέση συνεχίζεται μ' αυτόν τον άνθρωπο παρ' όλο που δεν τον βλέπεις κάθε μέρα και δεν τον αγγίζεις ή δεν του μιλάς στην καθημερινή ζωή. Μ' αυτούς τους δύο τρόπους αντιμετωπίζω την απώλεια και αυτοί οι δύο αλληλοσυμπληρώνονται.
Σχολίασε μου το στοιχείο της παράδοσης αλλά και των τραγουδιών που ακούγονται στην ταινία.
Το πολυφωνικό ήρθε στην ταινία σαν ένα στοιχείο της καταγωγής του Γιώργου. Νομίζω ότι στην ταινία η σκηνή αυτή είναι καθαρτική και ιδιαίτερα συγκινητική. Είναι σαν να μεγεθύνεται ο κόσμος των νεκρών που τους βλέπουμε τόση ώρα να περπατούν. Θεωρώ ότι είναι ένα απαραίτητο στοιχείο το οποίο απογειώνει την ταινία.
Έχοντας υπάρξει μέλος πολλών ταινιών αυτού του νέου κύματος στον ελληνικό κινηματογράφο θα ήθελες να μου κάνεις ένα σχόλιο;
Αυτό που βλεπω και καταλαβαίνω είναι ότι έχει γίνει μία πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια από ανθρώπους τελείως διαφορετικούς μεταξύ τους, με διαφορετική οπτική για τον κινηματογράφο, με άλλες επιρροές, άλλες αναζητήσεις και άλλες ιστορίες που ο καθένας έχει να πει, αλλά παρ' όλα αυτά νομίζω ότι βρέθηκε μία στιγμή που πήραν την ελευθερία και το θάρρος να πουν αυτά που θέλουν όπως θέλουν. Χωρίς λογοκρισία και χωρίς φόβο. Σαν να πήραν οι σκηνοθέτες, οι σεναριογράφοι, οι ηθοποιοί, οι παραγωγοί, οι τεχνικοί και όλοι την κατάσταση στα χέρια τους.
Κατάμεστη Eπίδαυρος με χειροκρότημα και να ερμηνεύεις την αγαπημένη σου ηρωίδα ή μία Οσκαρική βράδια όπου βρίσκεσαι υποψήφια;
Eπειδή δεν μπορώ να διαλέξω θα σου πω τί μου αρέσει στο καθένα. Το θέατρο μ' αρέσει πολύ για την συνέχεια που έχει και την ροή. Το σινεμά απ' την άλλη δεν έχει ροή αλλά δημιουργεί κάτι επείγον το οποίο είναι πολύ δημιουργικό γιατί είναι πολύ συγκεκριμένος ο χρόνος για να κάνεις αυτό που είναι να κάνεις, το αντίθετο δηλαδή απ' το θέατρο. Στο σινεμά ο χρόνος συμπυκνώνεται τόσο πολύ που είναι σαν να εκτοξεύεται. Στο θέατρο βρίσκω την ροή και στο σινεμά κατι σαν εκτόξευση. Αυτά με γοητεύουν στο καθένα.
Aν σου δινόταν ένα μεγάλο budget και η ευκαιρία να σκηνοθετήσεις ποιες πέντε ηθοποιούς θα διάλεγες;
Την Λιβ Ούλμαν θα διάλεγα σίγουρα, την Λόρα Ντερν, την Άννα Καρίνα, την Μόνικα Βίττι και την Τζούλιαν Μουρ.
* Η συνέντευξη περιέχει spoiler της ταινίας Arcadia