Συνέντευξη

Ευτυχία Στεφάνου: Η λέξη μαμά ηχεί στ' αυτιά μου ως ανάγκη

24 Φεβρουαρίου 2025  |  από Γιάννης Βανταράκης
Ευτυχία Στεφάνου: Η λέξη μαμά ηχεί στ' αυτιά μου ως ανάγκη

Η Ευτυχία Στεφάνου συμμετέχει αυτό το καιρό στην νέα παράσταση του Μάριο Μπανούσι "Μami" η οποία παίζεται στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Την συνάντησα και μας μίλησε για αυτή την νέα εμπειρία- βίωμα, την συνεργασία της με τον Μάριο μέσω του οποίου ωριμάζει ερμηνευτικά καθώς και τους κόσμους που δημιουργεί και φυσικά την σχέση που υπάρχει ανάμεσα στον άνθρωπο και την μητέρα που δεν σταματάει να εξελίσσεται ποτέ..

 

 

Θα ήθελες να μου πεις πώς βιώνεις την παράσταση;

- Το Mami είναι από τις παραστάσεις που απολαμβάνω πολύ να βρίσκομαι στη σκηνή. Όπως σε όλες τις δουλειές του Μάριο, έτσι κι εδώ, αρχίζω να γεμίζω το δοχείο της ερμηνείας μόλις ο σκελετός του ρόλου πάρει μορφή. Από τις πρόβες κιόλας, και με κάθε πέρασμα, κάθε παράσταση, έρχομαι αντιμέτωπη με αυτή την κοπέλα που ενσαρκώνω και με τις ανάγκες της να εκφραστούν ερμηνευτικά. Ο ρόλος αυτός δεν είναι στατικός· μεταβάλλεται, βαθαίνει, αποκαλύπτεται λίγο περισσότερο κάθε φορά. Υπάρχουν στιγμές που νιώθω ότι δεν ερμηνεύω απλώς, αλλά βιώνω κάτι πολύ προσωπικό.

 

Είναι η τρίτη σου συνεργασία με τον Μάριο. Πώς είναι αυτή τη φορά; Έχει αλλάξει κάτι;

- Νιώθω ότι ωριμάζω ερμηνευτικά μέσα από τη συνεργασία μου με τον Μάριο. Για μένα, αυτή η κοπέλα που ενσαρκώνω στο ΜΑΜΙ υπήρχε ήδη στη Λιντίτα, εκεί όπου σπάραζε και βίωνε το πένθος. Στην Ταβέρνα, ήταν η ίδια φιγούρα, αλλά αυτή τη φορά βίωνε την απουσία, τον εσωτερικευμένο θυμό, τον ίλιγγο προς την άδεια καρέκλα, τη σκιά της πατρικής φιγούρας. Στο MΑΜΙ, αυτή η γυναίκα συνεχίζει την άχρονη διαδρομή της στη ζωή. Είναι εκείνη που ερωτεύεται, ματαιώνεται, βουτά για να βρει παρηγοριά, γεννάει, θυσιάζει και θυσιάζεται. Είναι μια πορεία που δεν έχει σαφή αρχή ή τέλος, ένας κύκλος που συνεχίζει να εξελίσσεται μέσα από κάθε έργο.

 

Θα χαρακτήριζες ιδιαίτερο τον τρόπο που σκηνοθετεί και επικοινωνεί με τους ηθοποιούς;

- Ο Μάριο έχει έναν μοναδικό τρόπο να συνδέεται με τους συνεργάτες του. Δεν επιβάλλει ερμηνευτικές επιλογές, αλλά δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι σχέσεις, τα συναισθήματα και οι καταστάσεις αναδύονται φυσικά. Ο τρόπος που μας καθοδηγεί στην πρόβα είναι σχεδόν ανεπαίσθητος· είναι σαν τα πράγματα να προκύπτουν από μόνα τους, χωρίς να επιβάλλονται. Δημιουργεί ατμόσφαιρες με έντονη συναισθηματική πυκνότητα και μας προσκαλεί να εξερευνήσουμε ερμηνευτικές ποιότητες και σχέσεις. Ως ερμηνεύτρια, τον εμπιστεύομαι απόλυτα, γιατί έχει αποδείξει ότι μπορεί να φέρει στο φως τις καλύτερες ποιότητες των συνεργατών του.

 

Ενώ οι προηγούμενες δουλειές μιλούν για τον θάνατο, τώρα έχουμε τη ζωή και τη σχέση με τη μητέρα, θα ήθελες να το σχολιάσεις;

- Οι θεματικές που προσεγγίζουμε μέσα από το έργο του Μάριο έχουν πάντα ως κέντρο τον άνθρωπο. Ο θάνατος, η απώλεια, η απουσία, η αγάπη, η μητρότητα, ο έρωτας, η ματαίωση – όλα είναι κομμάτια της ανθρώπινης εμπειρίας. Το Mami δεν είναι απλώς μια μετατόπιση από τον θάνατο στη ζωή, αλλά μια συνέχιση της εξερεύνησης αυτών των θεμάτων από μια άλλη σκοπιά. Η μητρότητα, άλλωστε, δεν είναι μόνο δημιουργία, αλλά και διάλυση, φθορά, σύγκρουση. Είναι ζωή και θάνατος μαζί.

 

Πώς αντηχεί στα δικά σου αυτιά η λέξη "μαμά";

- Η λέξη μαμά έρχεται στα χείλη ως ανάγκη. Κάπου είχα διαβάσει ότι τα παιδιά που δεν μιλούν πολύ, το κάνουν επειδή αισθάνονται πως έχουν ό,τι χρειάζονται και δεν νιώθουν την ανάγκη να εκφραστούν. Όταν έλεγα μαμά ως παιδί, ήταν γιατί την είχα ανάγκη: την παρουσία της, την αγκαλιά της, το βλέμμα της, την επιβράβευσή της. Αν η μαμά ήταν μέρος, θα ήταν η θάλασσα – ατελείωτη, παρούσα, γεμάτη ροή. Αν ήταν μυρωδιά, θα ήταν λεβάντα – απαλή, αλλά και έντονη, σαν κάτι που μένει στα ρούχα για πάντα. Αν ήταν γεύση, θα ήταν γλυκά δάχτυλα από ωμή ζύμη για κέικ πορτοκαλιού – κάτι που φτιάχνεται με αγάπη και υπομονή. Αν ήταν ήχος, θα ήταν θόρυβος – ένας γνώριμος θόρυβος που με αγκαλιάζει, που δεν με αφήνει μόνη στη σιωπή. Ένας ήχος που, όσο κι αν χαθώ, πάντα θα απαντά στο μαμά.

 

Ακόμα και όταν γεννιόμαστε και μεγαλώνουμε, πιστεύεις ότι κόβεται ποτέ ο ομφάλιος λώρος;

- Η γέννηση είναι ταυτόχρονα μια απελευθέρωση και ένας ακρωτηριασμός. Η σκέψη της Σιμόν ντε Μποβουάρ πάνω στη μητρότητα με βρίσκει βαθιά σύμφωνη. Περιγράφει την εγκυμοσύνη ως μια κατάσταση αντιφατική: μία γυναίκα μπορεί να νιώθει την εγκυμοσύνη ως εμπλουτισμό, αλλά ταυτόχρονα και ως κάτι που την καταλαμβάνει, την περιορίζει, τη μεταμορφώνει σε κάτι που δεν επέλεξε πλήρως. Η μητρότητα δεν είναι μόνο δόσιμο και πληρότητα· μπορεί να είναι και ένα πεδίο σύγκρουσης, ακόμα και με τον ίδιο μας τον εαυτό. Το σώμα φιλοξενεί, αλλά και αντιστέκεται. Το έμβρυο είναι κομμάτι μας, αλλά και κάτι ξένο, ένας οργανισμός που μεγαλώνει μέσα μας, που εξαρτάται από εμάς και ταυτόχρονα μας εξουσιάζει. Η κοινωνία προβάλλει τη μητρότητα ως μια αυθύπαρκτη, αρμονική κατάσταση, ως μια απόλυτη και ισορροπημένη αγάπη. Όμως, δεν είναι έτσι για όλες μας. Στο Mami αγγίζουμε αυτήν ακριβώς την αντίφαση. Μιλάμε για τη μητρότητα πέρα από τη ρομαντική αφήγηση, ως μια εμπειρία γεμάτη αντιθέσεις. Ως μια συνθήκη που μπορεί να είναι αγάπη, αλλά και απώλεια. Ως μια παρουσία που μπορεί να είναι προστασία, αλλά και περιορισμός. Ο ομφάλιος λώρος κόβεται βιολογικά, αλλά η σύνδεση παραμένει – άλλοτε ως δύναμη, άλλοτε ως βάρος.