Συνέντευξη
Εύη Κουταλιανού: Ναι, ο ρομαντισμός λείπει και τη θέση του πήρε το άγχος, ο φόβος, η ανασφάλεια και η θλίψη.
Η Εύη Κουταλιανού αυτό το καιρό συμμετέχει στην παράσταση "Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σαίξπηρ σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνος Ρήγος που παρουσιάζεται στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Την συνάντησα και μου μίλησε για την σπουδαιότητα του έργου, το συναισθηματικό δέσιμο που έχει μ' αυτό, τον ρομαντισμό που λείπει στις μέρες μας και τέλος πόσο χαρούμενη νιώθει που συνεργάζεται με τον Κωνσταντίνο Ρήγο.
Πώς αντιλαμβάνεσαι αυτό το διαχρονικό έργο;
"Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα" είναι για μένα μία πολύ προσωπική υπόθεση καθώς είμαι συναισθηματικά συνδεδεμένη με το συγκεκριμένο έργο. Βλέπεις, στάθηκε η αφορμή πριν μερικά χρόνια να γνωρίσω τον πιο σημαντικό άνθρωπο της ζωής μου, τον οποίο ερωτεύτηκα τρελά και εντελώς σουρεαλιστικά. Μέχρι και σήμερα θεωρώ ότι είναι ο μεγαλύτερος έρωτας που έχω βιώσει. Οπότε, το έργο αυτό, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο μαζί του και γι' αυτό το λόγο σε αρκετές από τις πρόβες μας είχα ζοριστεί, πράγμα που μου συμβαίνει ακόμα και τώρα κατά τη διάρκεια των παραστάσεων. Για μένα, το έργο αυτό είναι μια επαναστατική πράξη με κάθε κόστος και φυσικά η πράξη αυτή, δε θα μπορούσε να είναι άλλη από τον κεραυνοβόλο έρωτα. Μόνο έτσι μπορώ να το αντιληφθώ. Ένας μεγάλος έρωτας άνευ όρων και ορίων.
Τι είναι αυτό που αντιπροσωπεύουν ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα;
Αντιπροσωπεύουν το μοναδικό εργαλείο, που χρειαζόμαστε οι ανθρωποι για να αγαπήσουμε και να ερωτευτούμε και αυτό είναι ξεκάθαρα το θάρρος. Το να αποδεχτείς καταρχάς αυτό που σου συμβαίνει, το να μην μπορείς να υπάρξεις χωρίς τον άλλον, να μπορείς να σκοτώσεις ή να σκοτωθείς για τον άνθρωπο που ξέρεις και νιώθεις ότι είναι το άλλο σου μισό, θέλει μεγάλα κότσια. Ο έρωτας είναι επανάσταση και για να ξεκινήσει η οποιαδήποτε επανάσταση το μόνο που χρειάζεται, είναι να οπλιστούμε με όλο μας το θάρρος - όσοι διαθέτουμε βέβαια. Ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα είναι δύο έφηβοι, που πάνε κόντρα στην κοινωνία, στις οικογένειες τους, στη μικρότητα των ανθρώπων και μας δείχνουν ότι η άνευ όρων αγάπη και ο έρωτας δεν έχουν στεγανά, δεν μπορούν να νικηθούν από τις ανθρώπινες παραμέτρους και πεθαίνουν γιατί πολύ απλά, δεν μπορούν να συνεχίσουν να ζουν σε έναν κόσμο ο ένας χωρίς τον άλλον.
Θα τους χαρακτήριζες δύο "επαναστάτες" απέναντι στην ασχήμια του κόσμου;
Φυσικά, όπως προανέφερα και πιο πάνω ο έρωτας, είναι η μία επαναστατική πράξη και οι δύο ήρωες μας τον προτάσσουν μ' έναν πολύ ποιητικό τρόπο στο έργο, χρησιμοποιώντας τον ως διαφυγή από ένα σύμπαν μίσους και ως άρνηση να ενταχθούν σε μια κοινωνία βυθισμένη στο σκοτάδι. Ο έρωτας τους, απεικονίζεται ως μια ισχυρή μορφωτική δύναμη που υπερβαίνει όλες τις κοινωνικές συμβάσεις και τη διαμάχη που έχουν οι οικογένειες τους μεταξύ τους. Αν και γεννιέται μέσα σε έναν κόσμο διαβρωμένο, κατορθώνει να νικήσει τους κοινωνικούς και οικογενειακούς δεσμούς, με κάθε κόστος. Αντιδρούν σε μια δράση. Μάχονται για την αγάπη τους και αποδυκνείουν ότι όταν ερωτευεσαι, τίποτα δε μπορεί να σου σταθεί εμπόδιο, ούτε καν ο ίδιος ο θάνατος.
Θα ήθελες να μου μιλήσεις για τις αντιθέσεις που υπάρχουν στο έργο, φως-σκοτάδι, αγάπη-μίσος;
Το έργο είναι γεμάτο με τέτοιες αντιθέσεις. Έχουμε την γέννηση ενός έρωτα σε μία εποχή σπαραγμού. Την ίδια στιγμή, που μια σάπια κοινωνία διοργανώνει πάρτυ, για να καλύψει τα σκοτάδια της, ο έρωτας των δύο, φέρνει στην επιφάνεια το πραγματικό φως. Μία ανεξήγητη κόντρα, ανάμεσα σε δύο καπιταλιστικές οικογένειες στη Βερόνα λήγει την στιγμή που τα παιδια τους αποφασίζουν να πεθάνουν από αγάπη. Διαχρονικά, τα παιδιά είναι η μόνη ελπίδα του κόσμου για ένα καλύτερο αύριο. Αυτά θα φέρουν την αλλαγή και θα σπάσουν το κατεστημένο. Όπως λέει και ο Π.Σιδηρόπουλος "Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα". Η τραγική ιστορία αγάπης λοιπόν των δύο αυτών παιδιών, λειτουργεί στην πραγματικότητα ως μια προειδοποιητική ιστορία για τις καταστροφικές συνέπειες του μίσους και των κοινωνικών διχασμών. Όπως και να έχει, η απάντηση στο μίσος είναι πάντα η αγάπη.
Μίλησε μου για την συνεργασία σου με τον Κωνσταντίνο Ρήγο.
Η συνεργασία με τον Κωνσταντίνο ήταν ένα όνειρο ζωής από το 2009 (αν δεν κάνω λάθος) που ανέβασε τον "Τιτανικό" στην Πειραιώς. Θυμάμαι τον εαυτό μου να κοκαλώνει εκείνο το βράδυ με αυτό που συνέβαινε στη σκηνή και μέχρι και σήμερα θυμάμαι ένα μεγάλο κομμάτι από έναν συγκεκριμένο μονόλογο της παράστασης. Είμαι λοιπόν, βαθιά ευγνώμων που είμαι μέρος στον "Ρωμαίο και την Ιουλιέτα" του φέτος. Ο Κωνσταντίνος είναι καλλιτέχνης, ένας πολύ σπουδαίος δημιουργός γεμάτος με πάθος, το οποίο στο μεταδίδει κατα τη διάρκεια της συνεργασίας με μεγάλη ευκολία. Ευφυής, χαρισματικός και με ξεκάθαρο όραμα. Ήξερε από την πρώτη κιόλας πρόβα, τί ήθελε να κάνει και μας καθοδήγησε πολύ μεθοδικά ως προς αυτό που είχε στο μυαλό του. Είναι ένας γλυκύτατος άνθρωπος, ευγενής - πράγμα σπάνιο στο χώρο μας, αλλά το πιο σημαντικό- με απίστευτο χιούμορ και πάντα ετοιμόλογος. Μας αντιμετώπισε όλους με μεγάλο σεβασμό, απόλυτη ψυχραιμία και αγάπη. Είναι πολύ μεγάλο δώρο για μένα η συγκεκριμένη συνεργασία και νομίζω ότι αυτό ισχυεί για όλο τον θίασο.
Στις μέρες μας η τεχνολογία και ο ψηφιακός κόσμος πόσο έχουν επηρεάσει τις σχέσεις των ανθρώπων;
Θα σου απαντήσω με μια ιστορία που μου είπε πριν χρόνια ο μπαμπάς ενός πολύ αγαπημένου μου προσώπου εκνευρισμένος που ένα απόγευμα μπήκε στο σπίτι και μας είδε όλους με τα κινητα να έχουν γίνει η επέκταση τους χεριού μας. Όταν ήταν γύρω στα 25 περπατούσε στην Πατησίων και είδε ένα κορίτσι που του κίνησε το ενδιαφέρον. Πριν προλάβει να την πλησιάσει για να της μιλήσει, το κορίτσι μπήκε σ' ένα λεωφορείο και τότε ο κύριος Σ, άρχισε να τρέχει πίσω από το λεωφορείο όσο πιο γρήγορα μπορούσε μέχρι την επόμενη στάση, όπου και πρόλαβε να μπει στο λεωφορείο για να γνωρίσει το κορίτσι που κεραυνοβόλα ερωτεύτηκε εκείνο το απογευμα. Όχι μόνο το γνώρισε, το παντρεύτηκε! Σήμερα αυτό δεν υπάρχει περίπτωση να συμβεί. Νιώθω ότι στις μέρες μας η τεχνολογία και ο ψηφιακός κόσμος έχουν νεκρώσει μέσα μας τον αυθορμητισμό, την παρόρμηση της στιγμής και τον συναισθηματικό μας κόσμο σε έναν πολύ μεγάλο βαθμό, κάνοντας τα πράγματα υπερβολικά εύκολα για να χρειαστεί κανείς να προσπαθήσει για τον άλλον, μεταμορφώνοντας έτσι τις σχέσεις, δυστυχώς, σε fastfood.
Λείπει ο ρομαντισμός σήμερα;
Είμαι ο κατεξοχήν ορισμός της φράσης "οριστικά ονειροπόλος" με την οποία ξεκινάει ο Αντρέ Μπρετόν τον πρόλογο του στο βιβλίο του "Μανιφέστα του Σουρεαλισμού" και θα ήθελα να σου απαντήσω πως όχι. Δυστυχώς όμως τα ψυχικά τραύματα που κουβαλάμε, η δομή και οι ρυθμοί της κοινωνίας, η οικονομική κρίση, η εξέλιξη της τεχνολογιας και ολημερίς χρήση των social media, σχεδόν τον έχουν αφανίσει. Οι ανθρωποι πια είναι μόνοι τους, δε βγαίνουν, δε φλερτάρουν, δεν επικοινωνούν μεταξύ τους. Κρύβονται πίσω από τις οθόνες των κινητών τους και το χειρότερο είναι ότι μόνο έτσι νιώθουν ασφαλείς. Από την άλλη πόσο ρομαντικός μπορείς να παραμείνεις, αν δουλεύεις όλη μέρα για εναν πενιχρό μισθό και στο σπίτι σε περιμένει ένα βουνό από απλήρωτους λογαριασμούς; Πως θα πάρεις την απόφαση να βγεις, όταν σκέφτεσαι αν μπορείς να πληρώσεις το δεύτερο ποτό σου; Η εποχή μας έχει γίνει πια πολύ σκληρή και απρόσωπη, δεν αφήνει περιθώρια στον ρομαντισμό να υπάρξει. Σα να μας έχουν κλέψει τη χαρά. Ναι, ο ρομαντισμός λείπει και τη θέση του πήρε το άγχος, ο φόβος, η ανασφάλεια και η θλίψη.
Πόσο σε μετατοπίζει ο έρωτας;
Όχι απλώς με μετατοπίζει, για την ακρίβεια με στέλνει στο διάολο. Για μένα στον έρωτα είναι όλα ή τίποτα. Μέτριο, δεν πίνω ούτε τον καφέ μου και δε μπορώ να συμβιβαστώ και να υπάρξω με τίποτα μεσοβέζικο. Είμαι των άκρων. Αν ερωτευτώ, μπορώ να φέρω τον κόσμο τούμπα, χωρίς να με ενδιαφέρουν οι συνέπειες και το μετά. Γίνομαι αθεράπευτα ρομαντική. Αφήνομαι σε αυτό που μου συμβαίνει χωρίς να το φιλτράρω και χωρίς να χρησιμοποιώ τις άμυνες μου. Ναι, φυσικά μεταπίζομαι. Εξελίσσομαι και ανακαλύπτω καινούργιες πτυχές του εαυτού μου, που ίσως να αγνοούσα την ύπαρξη τους.´Εχω παρατηρήσει, ότι ο έρωτας με μαλακώνει και αφήνει να βγει στην επιφάνεια η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου, αν και είχα ανέκαθεν την τάση όταν ερωτεύομαι έναν άνθρωπο, να ερωτεύομαι πρώτα τα σκοτάδια, τις φρίκες και κυρίως τους δαίμονες του. Και κάπου εκεί συνειδητοποίησα ότι ο έρωτας με κάνει ευάλωτη, υπερβολικά εύθραυστη και εκείνη ακριβώς τη στιγμή, είναι που αρχίζει η διαδικασία της αυτοκαταστροφής μου. Αν και για μένα ο έρωτας είναι ταυτόσιμο με τη ζωή, έχω αρχίσει να αντιλαμβάνομαι όσο μεγαλώνω, ότι όλο και λιγότεροι άνθρωποι παίρνουν την ευθυνη να μπουν σε μια σχέση με αυτόν που έχουν ερωτευτεί και να ζήσουν σε βάθος αυτό που τους συμβαίνει, αφήνοντας έτσι, τον εαυτό τους να μετατοπιστεί. Αντίθετα, επιλέγουν με μεγάλη ευκολία να νεκρώσουν μέσα τους το συναίσθημα κυρίως από δειλία, και να προχωρήσουν στον επόμενο. Σχέσεις "fast food" δηλαδή προς αποφυγή συναισθημάτων! Και αυτό το βρίσκω πολύ λυπηρό. Από την άλλη όμως, όπως σου είπα και πιο πάνω για μένα ο έρωτας είναι μια επαναστατική πράξη! Όταν ερωτεύεσαι, επαναστατείς και η κοινωνία σίγουρα δεν τους θέλει τους επαναστάστες. Χρειάζεται ανθρώπους φοβισμένους, τρομοκρατημένους και αποκομμένους εντελώς από το συναίσθημα τους. Στο τέλος της ημέρας βέβαια, είναι επιλογή του καθένα σε ποιά κατηγορία θέλει να ανήκει και με ποιόν τρόπο θέλει να υπάρξει σαν οντότητα μέσα στην κοινωνία μας.